Bir gün Nasreddin Hoca’nın en sevdiği eşeği ortadan kaybolur. Hoca, köyün her köşesini dolaşır, eşeğini arar; fakat ne yazık ki bulamaz. Kasaba halkı da eşeği bulmak için seferber olur ve bu kayıp karşısında komşu komşuya yardım eder. Hoca, bulanın ödüllendireceğini duyurarak, “Çeyrek altın ödül vereceğim” der. İnsanlar, bu uğurda daha da özenle aramaya başlarlar; ama eşek bir türlü görünmez. Bir hafta geçer ve hayvan nihayet, köyün çevresindeki ormanlarda otlarken bulunur. Eşeği gören biri, ödülün kendisine verileceğini düşünür ve köye haber verir. Köylü, “Hocam, eşeği ben buldum; ödülümü alabilir miyim?” diye sorar. Nasreddin Hoca tebessümle yanıt verir: “Elbette ödülünü alabilirsin; fakat önce bana eşeğin gerçekten senin olduğunu kanıtlaman gerekir.” Bu söz üzerine adam şaşırır; eşeği ben buldum demekle yetinemeyeceğini anlar ve gerçeği söylemeden ödülü hak edemeyeceğini fark eder. Hoca ise bu olayla insanların dürüstlüklerini sınadı ve yalandan ibaret olan umutların ötesinde gerçek değeri gösterdiğini vurgular. Bu küçük anekdot, toplumu oluşturan bireylerin güven ve dürüstlük arasındaki ince çizgiyi nasıl korumaları gerektiğini hatırlatır.
